Er is alle reden voor optimisme 

Wie de cijfers van TNO en CBS over werkstress en verzuim bekijkt, kan daar gemakkelijk somber van worden.

Ruim 1,7 miljoen werknemers hebben burn-outklachten of zijn psychisch vermoeid. Dat is 21 procent van de werknemers, tegenover 13 procent tien jaar geleden. In 2024 zorgde psychosociale arbeidsbelasting voor 13,5 miljoen verzuimdagen. De rekening voor werkgevers: 4,8 miljard euro.

Maar toch word ik niet alleen somber van de cijfers van TNO en CBS

Want de factsheet vertelt ook een ander verhaal.79 procent van de werknemers is alles bij elkaar genomen (zeer) tevreden met het werk. 90 procent kan gemakkelijk voldoen aan de psychische eisen die het werk stelt. En maar liefst 98 procent ervaart vaak of altijd sociale steun van collega's. Achtennegentig procent. Dat is eigenlijk bijna iedereen.

En dat vind ik een hoopvol cijfer. Want hoe kan het dat zoveel mensen tevreden zijn over hun werk, zich gesteund voelen en hun werk psychisch aankunnen, terwijl tegelijkertijd zoveel mensen uitvallen als gevolg van psychosociale arbeidsbelasting?

Misschien zit in die tegenstelling ook een deel van de oplossing.

We hoeven werk niet opnieuw uit te vinden en werk hoeft zeker niet stressvrij te zijn. Een deadline kan energie geven en een moeilijke opdracht kan juist veel voldoening opleveren. Het wordt een probleem als de belasting te lang aanhoudt, herstel uitblijft of medewerkers te weinig ruimte ervaren om invloed op hun werk uit te oefenen.

Daarom is het thema van de Week Zonder Werkstress 2026 ‘Kleine moeite, groot effect’. Van 9 tot en met 13 november laten we zien wat kleine, praktische veranderingen kunnen betekenen.

Een lunchwandeling. Een pauze ook echt nemen. Tien minuten zonder scherm. Aan een collega vragen hoe het werkelijk gaat en vervolgens tijd nemen voor het antwoord. Eerder aangeven dat de hoeveelheid werk te groot wordt. Of in een team eens niet vragen wat er allemaal nog moet gebeuren, maar wat misschien níet hoeft.

Dat zijn geen wondermiddelen. Structureel te hoge werkdruk los je niet op met een wandeling of een goed gesprek. Goed en gezond werk vraagt ook iets van werkgevers, leidinggevenden en de manier waarop we werk organiseren. Wie werkstress serieus wil aanpakken, kijkt daarom verder dan wat een werknemer zelf kan doen. Preventie en duurzame inzetbaarheid vragen om een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever én werknemer.

Maar we hoeven ook niet te wachten op het volgende grote vitaliteitsprogramma om vandaag iets te veranderen.

Misschien beschikken we zelfs al over een van de krachtigste middelen tegen ongezonde werkstress.

Elkaar.

Want als 98 procent van de werknemers sociale steun van collega's ervaart, is er een stevige basis om op voort te bouwen.

Mijn oproep voor deze week is daarom eenvoudig: kijk wat er morgen in jouw werkdag, team of organisatie één klein beetje anders kan.

Begin klein.

Kleine moeite. Groot effect.

Karin Hoogteijling, Directeur OVAL