Week van de Werkstress 2021: Mentaal sterk!

Leren en ontwikkelen zijn een belangrijke bron van mentale kracht. Jammer genoeg menen veel mensen en organisaties dat deze bron voor hen niet is weggelegd. Zij denken bij leren vooral aan scholing, cursussen en lange dagen in de schoolbanken of achter het scherm. En dát zien ze voor zichzelf of voor hun medewerkers niet zitten. Maar leren is veel meer dan dat: het kan ook op een informele manier. Het is zaak om ernaar te kijken als een voortdurend proces, en erover te praten en denken in termen van skills. 

Tip 1: Zie leren als een voortdurend proces

Zonder dat we het zelf in de gaten hebben, leren we iedere dag bij. Je maakt dingen mee, leert omgaan met een nieuwe smartphone of machine, of neemt een handige werkwijze over van een collega. Dit informele en spontane leren en ontwikkelen kun je vaak vrij gemakkelijk stimuleren en uitbreiden. Want leren of ontwikkelen kán een traject zijn met een diploma of certificaat aan het eind, maar net zo goed iets dat dagelijks vorm krijgt op de werkvloer. Een voortdurend proces zonder een precies begin of eind, waarbij collega’s elkaar stimuleren en inspireren.
 

Acht dingen over informeel leren die je misschien nog niet wist

Informeel leren valt buiten de structuur van opleidingen, trainingen en diploma’s. Het vindt plaats op de werkplek of in de privésfeer. Maar dat betekent beslist niet dat het minder belangrijk is.

  1. Informeel leren is laagdrempeliger en heeft een meer organisch karakter dan formeel leren. Het vindt min of meer spontaan plaats en veel mensen ervaren het niet eens als ‘leren’.
  2. Toch is deze vorm van leren en ontwikkelen minstens zo belangrijk als formeel leren. Voor veel medewerkers is het zelfs de voornaamste vorm van leren.
  3. Informeel leren is zeer geschikt voor mensen die hun kennis en vaardigheden graag opdoen, toepassen en onderhouden in de praktijk. Praktisch geschoolden zijn een goed voorbeeld.
  4. Ook veel ouderen vinden informeel leren prettig, omdat zij hierbij hun ervaring kunnen inzetten en uitbouwen. Deze groep neemt relatief weinig deel aan formele scholing.
  5. Informeel leren is ook van groot belang voor flexwerkers. Zij krijgen minder vaak formele scholing en ontwikkeling aangeboden dan vast personeel.
  6. Binnen organisaties is informeel leren dé manier om een leer- en ontwikkelcultuur te bevorderen. Als leren onderdeel is van het werkproces, is het vanzelfsprekend.
  7. Deze manier van leren is dan ook niet louter een individueel proces met individuele resultaten. Het is vooral ook een sociaal groepsproces, iets wat je samen doet.
  8. Informeel leren en ontwikkelen maakt organisaties toekomstbestendiger. Om klaar te zijn voor nieuwe uitdagingen, moeten zij zich voortdurend blijven ontwikkelen.

Meer weten?
Lees dit Visiestuk over Leren, opleiden & loopbaan van een samenwerkingsorganisatie van de sociale partners.

Tip 2: Denk en praat in termen van skills

Van oudsher zijn we gewend om geschiktheid voor werk uit te drukken in diploma’s of werkervaring. Maar werk is steeds minder ingekaderd in beroepen en contracten. En het is nou juist zo belangrijk dat we (ook) informeel leren gaan omarmen. Daarom is het beter en toekomstbestendiger om te denken en spreken over skills. Deze term staat voor het geheel van kennis, vaardigheden en persoonlijke eigenschappen dat mensen nodig hebben om taken met succes te kunnen uitvoeren.

Zes redenen om ook in skills te gaan praten en denken

  1. Denken en praten in termen van skills maakt leren en ontwikkelen toegankelijk, overzichtelijk en flexibel. Dit is belangrijk in een tijd waarin we steeds meer moeten meebewegen met veranderingen in de markt en op de arbeidsmarkt.
  2. Door te denken en communiceren in skills creëren we een gemeenschappelijke taal. Dit maakt het gemakkelijker om tegenover anderen uit te drukken waar behoeften en mogelijkheden op het gebied van ontwikkeling precies liggen.
  3. Skills kunnen bijdragen aan meer inzicht in de talenten van mensen. Dit vergroot de kans dat de juiste persoon op de juiste plek aan het werk is of komt.
  4. Met meer inzicht in talenten en een gemeenschappelijke taal is het gemakkelijker om arbeidsmobiliteit te realiseren. Mensen gaan gemakkelijker van werk naar werk, ook als het om heel andere beroepen en sectoren gaat. 
  5. Skills kunnen bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Ze verlagen drempels en kunnen mensen die nu ongewild aan de zijlijn staan uitzicht geven op passend werk. 
  6. Door werkend leren en doorlopende ontwikkeling te stimuleren, kunnen skills onderwijs en arbeidsmarkt verbinden. Nu zijn dit nog grotendeels gescheiden werelden. 
     

Meer weten?
Lees de visie op skills van OVAL.